Yerli Tohumlar

Yeni bir araştırma, Yeni Zelanda'ya özgü bazı bitkilerin tohumlarının yangın sırasında oluşan yüksek sıcaklıklara dayanabileceğini ortaya koydu.

Yerli makaka ve kōwhai bitkilerinin tohumları 80°C'ye kadar hayatta kalırken, makaka tohumlarının bir kısmında sıcaklığın filizlenmeyi teşvik ettiği görüldü.

Araştırmacılar, laboratuvar ortamında yerli ve yabancı bitki tohumlarını, yangın sırasında toprakta karşılaşabilecekleri sıcaklıklara maruz bıraktı. Başlangıçta, doğal yayılış alanlarında sık sık yangınlarla karşılaşan yabancı türlerin daha dayanıklı olması bekleniyordu. Deneylerde bazı yerli türlerin de yüksek sıcaklıklara dayanabildiği belirlendi. Buna karşılık māhoe, tī kōuka olarak bilinen lahana ağacı ve matagouri bitkilerinin tohumları ısıtma sonrasında öldü. İstilacı bir tür olan katır tırnağı ise 100°C'ye kadar dayanarak filizlenebildi. Yeni Zelanda'da yangınların giderek yaygınlaşması, yerli bitki tohumlarının yangın sonrasında hayatta kalıp yeniden büyüyüp büyüyemeyeceğini anlamayı önemli hale getiriyor.

Yerli Bitkilerin Sıcaklık Dayanımı

Araştırmanın başyazarı, Canterbury Üniversitesi Orman Bilimleri Fakültesi'nde orman ekolojisi alanında kıdemli öğretim görevlisi olan Dr. Sarah Wyse, çalışmanın amacını ve sonuçlarını şöyle açıkladı:

“Çalışmamızda, bazı yerli türlerimizin tohumlarının laboratuvar koşullarında yüksek sıcaklıklara dayanma yeteneğini inceledik. Bunu, doğal yayılış alanlarında sık sık yangınlarla karşılaşan yabancı türlerle karşılaştırdık. Bu yabancı türlerin, toprakta bulunan tohum bankasında ısıya karşı yerli türlerimizden daha dayanıklı olmasını bekliyorduk.”

Wyse, yerli makaka türünün sonuçlarına özellikle dikkat çekti:

“İlginç bir şekilde, incelediğimiz yerli makaka türünün (Carmichaelia australis) 80°C'lik sıcaklıklara dayanabildiğini ve bu sıcaklıkların tohumların çimlenmesini bile teşvik ettiğini gördük. Kōwhai de bu sıcaklıklara dayanabildi ancak ısıtma, bu türün fiziksel tohum dormansisini ortadan kaldırmadı.”

Tohum dormansisi, uygun koşullar bulunsa bile tohumun hemen çimlenmesini engelleyen doğal bir durumdur. Bazı tohumlarda bu durumun sona ermesi, çimlenmenin başlamasını sağlayabilir.

İstilacı Türler Avantaj Kazanabilir

Araştırmada istilacı katır tırnağının (gorse) daha yüksek sıcaklıklara dayanabildiği görüldü. Bu tür, deneylerde incelenen en yüksek sıcaklık olan 100°C'ye kadar hayatta kaldı.

Ayrıca 60°C ve üzerindeki tüm sıcaklıklar, katır tırnağı tohumlarının dormansisini ortadan kaldırarak çimlenmeyi teşvik etti. Araştırmacılara göre bu durum, bitkinin yangınlardan sonra neden yeniden ortaya çıktığını açıklamaya yardımcı oluyor.

Wyse, karşılaştırmalı sonuçları şöyle değerlendirdi:

“Katır tırnağı, 100°C'ye (212°F) kadar ısıtılmaya dayanabildi. Bu, incelediğimiz en yüksek sıcaklıktı. Ayrıca 60°C (140°F) ve üzerindeki bütün sıcaklıklar tohum dormansisini ortadan kaldırarak çimlenmeyi teşvik etti. Katır tırnağının yangınlardan sonra yeniden ortaya çıkmasının nedeni de bu olabilir.”

Araştırmacı, māhoe, lahana ağacı ve matagouri gibi türlerin tohumlarının ise yüksek sıcaklıklarda öldüğünü belirtti. Bu nedenle bir bölgede yangın çıktığında, toprağın içindeki tohum bankasında bulunan bu yerli türlerin tohumları zarar görebilirken katır tırnağının tohumları çimlenmeye başlayabilir. Bulgular, yangınların yalnızca bitkilerin mevcut durumunu değil, yangın sonrasında hangi türlerin yeniden büyüyebileceğini de etkileyebileceğini gösteriyor. Bununla birlikte, deneyler laboratuvar ortamında gerçekleştirildiği için sonuçların doğal alanlardaki yangınlara ne ölçüde yansıyacağını belirlemek üzere daha fazla araştırma yapılması gerekiyor.