Νιώθουν τα ζώα αγάπη;

Γεια σας, φίλοι! Αν σας έχει τύχει ποτέ να χάσει το μυαλό του ένας σκύλος από χαρά όταν περνάτε την πόρτα ή αν έχετε δει δύο πιγκουίνους να περπατούν σαν να κάνουν ρομαντική βόλτα, πιθανότατα έχετε αναρωτηθεί: είναι αυτό στην πραγματικότητα αγάπη ή απλώς μια πραγματικά πειστική παράσταση;

Αποδεικνύεται ότι οι επιστήμονες έχουν θέσει το ίδιο ερώτημα και οι απαντήσεις είναι αρκετά συναρπαστικές.

Η επιστήμη πίσω από τα συναισθήματα των ζώων

Να τι συμβαίνει με την αγάπη στο ζωικό βασίλειο: δεν είναι απλώς ποιητική ανοησία. Υπάρχει πραγματική χημεία. Όταν τα ζώα συνδέονται μεταξύ τους ή με τους ανθρώπους, ο εγκέφαλός τους απελευθερώνει ωκυτοκίνη, η οποία είναι η ίδια «ορμόνη αγάπης» που πλημμυρίζει τον ανθρώπινο εγκέφαλο σε στιγμές βαθιάς σύνδεσης.

Έτσι, όταν ο σκύλος σας σας κοιτάζει με αυτά τα μεγάλα, λιωμένα μάτια, ο εγκέφαλός του κυριολεκτικά μαγειρεύει τις ίδιες χημικές ουσίες που προκαλούν ευεξία με τον δικό σας. Αυτό δεν είναι σύμπτωση. Αυτή είναι η βιολογία που κάνει τη δουλειά της.

Ερευνητές έχουν διαπιστώσει ότι ζώα όπως οι αρουραίοι των λιβαδιών σχηματίζουν δεσμούς δια βίου και δείχνουν γνήσια δυσφορία όταν χωρίζονται από τους συντρόφους τους. Είναι ουσιαστικά οι απελπισμένα ρομαντικοί του κόσμου των τρωκτικών. Όταν ένας αρουραίος των λιβαδιών χάνει το ταίρι του, δείχνει σημάδια που μοιάζουν πολύ με θλίψη, μειωμένη όρεξη, λιγότερη κίνηση και μια γενική ενέργεια «δεν θέλω να κάνω τίποτα» που οι περισσότεροι από εμάς αναγνωρίζουμε από τις δικές μας κακές μέρες.

Αγάπη Πέρα από τα Ρομαντικά Ζεύγη

Η αγάπη στα ζώα δεν αφορά μόνο την εύρεση ενός συντρόφου. Οι ελέφαντες είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα βαθιών οικογενειακών δεσμών. Αυτά τα τεράστια, υπέροχα πλάσματα θρηνούν τους νεκρούς τους, επιστρέφοντας στα λείψανα των χαμένων μελών της οικογένειας και αγγίζοντάς τα απαλά με τις προβοσκίδες τους. Αυτό δεν είναι ένστικτο που λειτουργεί στον αυτόματο πιλότο. Αυτή είναι συναισθηματική μνήμη και μοιάζει πολύ με θλίψη και αγάπη μπερδεμένα.

Τα δελφίνια σχηματίζουν φιλίες που διαρκούν χρόνια. Παίζουν μαζί, προστατεύουν το ένα το άλλο, ακόμη και παρηγορούν το ένα το άλλο όταν τα πράγματα πάνε στραβά. Έχουν παρατηρηθεί χιμπατζήδες να υιοθετούν ορφανά μικρά που δεν είναι δικά τους, επιλέγοντας ουσιαστικά να αγαπήσουν ένα παιδί που η βιολογία δεν τους έχει αναθέσει. Σας ακούγεται οικείο; Αυτό συμβαίνει επειδή είναι.

Τι γίνεται με τα κατοικίδια και τους ανθρώπους;

Ο δεσμός ανθρώπου-ζώου μπορεί να είναι ένα από τα πιο καλά τεκμηριωμένα παραδείγματα αγάπης μεταξύ ειδών. Μελέτες που χρησιμοποιούν απεικόνιση εγκεφάλου έχουν δείξει ότι ο εγκέφαλος των σκύλων ανταποκρίνεται στο άρωμα των ιδιοκτητών τους με τον τρόπο που ο ανθρώπινος εγκέφαλος ανταποκρίνεται σε πράγματα που φέρνουν χαρά και ανταμοιβή. Ο σκύλος σας δεν σας ανέχεται απλώς για την κροκέτα. Φωτίζονται πραγματικά όταν είστε κοντά σας, και οι σαρώσεις εγκεφάλου τους είναι ουσιαστικά απόδειξη αυτού.

Οι γάτες έχουν κακή φήμη ότι είναι ψυχρές και αδιάφορες, όπως εκείνος ο συνάδελφος που δεν ανταποκρίνεται ποτέ στο "καλημέρα" σας. Αλλά η έρευνα δείχνει ότι οι γάτες δημιουργούν ασφαλείς δεσμούς με τους ιδιοκτήτες τους. Απλώς το εκφράζουν διαφορετικά. Ένα αργό ανοιγοκλείσιμο των ματιών από μια γάτα είναι βασικά η αιλουροειδής εκδοχή του "Σε εμπιστεύομαι και νομίζω ότι είσαι πολύ καλός", το οποίο, προερχόμενο από μια γάτα, είναι ουσιαστικά μια δήλωση αφοσίωσης.

Η μεγάλη συζήτηση μεταξύ των επιστημόνων

Δεν είναι όλοι έτοιμοι να κάνουν ένα πάρτι και να δηλώσουν ότι τα ζώα είναι πλήρως ικανά να αγαπήσουν με τον τρόπο που οι άνθρωποι το βιώνουν. Μερικοί ερευνητές υποστηρίζουν ότι αυτό που βλέπουμε είναι μια πολύπλοκη συμπεριφορά που καθοδηγείται από το εξελικτικό πλεονέκτημα και όχι από το γνήσιο συναίσθημα. Ο δεσμός βοηθά τα ζώα να επιβιώσουν, να μεγαλώσουν απογόνους και να παραμείνουν ασφαλή. Ίσως λοιπόν να μην είναι αγάπη, λένε.

Ίσως είναι απλώς μια πολύ αποτελεσματική ομαδική εργασία. Αλλά εδώ είναι το αντεπιχείρημα που συνεχίζει να κερδίζει: οι εγκεφαλικές δομές που είναι υπεύθυνες για το συναίσθημα στους ανθρώπους υπάρχουν και σε άλλα θηλαστικά. Το μεταιχμιακό σύστημα, το οποίο επεξεργάζεται τα συναισθήματα, δεν εμφανίστηκε από το πουθενά στους ανθρώπους. Εξελίχθηκε κατά τη διάρκεια εκατομμυρίων ετών και υπάρχει σε πολλά είδη.

Το να πούμε ότι τα ζώα δεν μπορούν να νιώσουν αγάπη ενώ μοιράζονται το ίδιο συναισθηματικό υλικό μοιάζει λίγο σαν να λέμε ότι ο φορητός υπολογιστής σας δεν μπορεί να παίξει μουσική μόνο και μόνο επειδή είναι διαφορετικής μάρκας από τον δικό σας.

Έτσι, ενώ η επιστήμη εξακολουθεί να επεξεργάζεται όλες τις λεπτομέρειες, τα στοιχεία συσσωρεύονται σε μια αρκετά πειστική κατεύθυνση. Τα ζώα νιώθουν βαθιά, συνδέονται έντονα και θρηνούν πραγματικά. Είτε το ονομάζετε αγάπη είτε κάτι εντελώς διαφορετικό, είναι πραγματικό, είναι μετρήσιμο και συμβαίνει παντού γύρω μας. Την επόμενη φορά που το κατοικίδιό σας θα κουλουριαστεί δίπλα σας χωρίς κανέναν άλλο λόγο παρά μόνο για να είναι κοντά σας, ίσως απλώς αφήστε το να είναι η ιστορία αγάπης που είναι ξεκάθαρα.