Historia koali

• Koale były o krok od wyginięcia na długo przed pojawieniem się człowieka w Australii – wynika z najnowszych badań genomowych.

Analiza DNA wykazała, że populacja tych charakterystycznych torbaczy gwałtownie zmniejszyła się już około 100 tysięcy lat temu, głównie z powodu zmian klimatycznych.

Nowe odkrycie zmienia dotychczasową teorię

Badanie opublikowane w czasopiśmie „Molecular Biology and Evolution” rzuca nowe światło na historię koali.

Międzynarodowy zespół naukowców z Australii i Stanów Zjednoczonych przeanalizował genomy 457 żyjących obecnie koali. Dzięki określeniu tempa mutacji genetycznych badacze odtworzyli historię zmian liczebności populacji na przestrzeni tysięcy lat.

Do wyznaczenia dokładnego wskaźnika mutacji wykorzystano sekwencjonowanie genomów czterech rodzin składających się z rodziców i potomstwa, co pozwoliło stworzyć znacznie bardziej precyzyjną oś czasu ewolucji gatunku.

Koale niemal wyginęły 100 tysięcy lat temu

Analiza wykazała, że około 100 tysięcy lat temu populacja koali przeszła przez tzw. wąskie gardło genetyczne.

Oznacza to, że liczba zwierząt spadła do bardzo niskiego poziomu, zagrażając dalszemu przetrwaniu gatunku. Według naukowców przyczyną tego zjawiska były przede wszystkim zmiany klimatyczne, a nie działalność człowieka.

Dopiero późniejsza stabilizacja warunków środowiskowych umożliwiła stopniową odbudowę populacji.

Zmiany klimatu podzieliły gatunek

Koale silnie odczuły skutki przemian zachodzących pod koniec plejstocenu.

Postępujące pustynnienie Australii doprowadziło do rozdzielenia populacji na zachodnią i wschodnią. Zachodnia linia ewolucyjna ostatecznie wyginęła, natomiast wschodnia przetrwała i między około 16,5 a 6 tysiącami lat temu wykształciła pięć podgatunków. Obecnie na świecie żyje już tylko jeden gatunek koali.

Człowiek pogłębił problemy gatunku

Choć pierwsze załamanie populacji nastąpiło przed pojawieniem się ludzi, działalność człowieka znacząco pogorszyła sytuację koali.

Naukowcy podkreślają, że pojawienie się pierwszych ludzi na kontynencie, a następnie intensywna kolonizacja Australii w ciągu ostatnich stuleci ponownie doprowadziły koale na skraj wyginięcia. Od 2022 roku gatunek oficjalnie znajduje się na liście zagrożonych.

Wyniki pomogą chronić koale

Nowe dane genetyczne mogą odegrać ważną rolę w ochronie tego wyjątkowego gatunku.

Badacze uważają, że poznanie rzeczywistego tempa mutacji genetycznych pozwoli skuteczniej monitorować współczesne populacje koali oraz lepiej zrozumieć, dlaczego w niektórych regionach Australii ich liczebność maleje, podczas gdy w innych pozostaje stabilna lub rośnie. Wiedza ta może pomóc w opracowaniu skuteczniejszych programów ochrony zagrożonych zwierząt.