Bitkiler
Sonbahar Çiçekleri
Yaz boyunca güneş, sıcak hava ve düzenli sulama ile gelişen balkon çiçekleri, sonbaharın gelmesiyle birlikte farklı bir bakım düzenine ihtiyaç duyar.
Türkiye'de sonbahar koşulları her bölgede aynı olmadığı için İstanbul'daki bir balkon ile Antalya, Ankara veya Erzurum'daki balkonun bitki bakımını aynı şekilde yapmak doğru olmayabilir.
Sıcaklığın düşmesi, yağışların artması ve gecelerin serinlemesi özellikle hassas saksı bitkilerini etkileyebilir. Bu nedenle sonbaharda amaç, bitkileri daha fazla büyütmekten çok onları kış koşullarına hazırlamaktır.
Sonbaharda sulama sıklığını azaltın
Sonbaharda hava sıcaklıklarının düşmesiyle birlikte saksı toprağındaki suyun buharlaşma hızı da azalır. Yaz aylarında her gün veya sık aralıklarla sulanan bir bitki, sonbaharda aynı miktarda suya ihtiyaç duymayabilir. Özellikle yağış alan balkonlarda toprağın sürekli ıslak kalması köklerin havasız kalmasına ve kök çürümesine neden olabilir.
Sulama yapmadan önce parmağınızla toprağın üst kısmını kontrol etmek iyi bir yöntemdir. Toprak hâlâ nemliyse yeniden su vermek yerine birkaç gün beklemek daha doğru olabilir. Ancak Antalya ve Mersin gibi sonbaharın daha sıcak geçtiği bölgelerde bitkilerin su ihtiyacı Marmara veya İç Anadolu'ya göre daha uzun süre devam edebilir.
Yağmur alan saksılara dikkat edin
Sonbaharda yağışların artması balkon bitkileri için her zaman avantaj değildir. Özellikle drenaj delikleri yetersiz olan saksılarda yağmur suyu birikerek kök sisteminin zarar görmesine yol açabilir.
Saksıların altında suyun dışarı çıkabileceği delikler bulunmalı ve mümkünse saksılar doğrudan su birikintisinin içinde bırakılmamalıdır. Saksı tabağında biriken su da uzun süre bekletilmemelidir. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın bitki bakımına ilişkin yayınlarında da sulamanın bitkinin ve toprağın koşullarına göre düzenlenmesinin önemi vurgulanıyor.

Yazlık çiçekleri tek tek kontrol edin
Sardunya, begonya, küpe çiçeği, petunya ve benzeri yazlık balkon bitkileri soğuklara karşı aynı dayanıklılığa sahip değildir. Özellikle hassas türlerin gece sıcaklıkları belirgin şekilde düştüğünde korunaklı bir alana alınması gerekebilir.
Bursa İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün süs bitkileri takviminde de sardunya, küpe, begonya, Çin gülü, begonvil ve benzeri bazı saksılı bitkilerin soğuk dönemlerde korunaklı alanlara alınması gerektiği belirtiliyor.
Budama konusunda acele etmeyin
Sonbaharda çiçeklerin solması her bitkinin hemen budanması gerektiği anlamına gelmez. Kuruyan çiçekler ve tamamen kurumuş yapraklar temizlenebilir ancak canlı dalları gereksiz yere kesmek bitkinin kışa hazırlanmasını olumsuz etkileyebilir.
Özellikle don riski bulunan bölgelerde ciddi soğukların ardından bitkiyi hemen budamak yerine hangi dalların gerçekten zarar gördüğünü görmek daha doğru olabilir. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın don zararlarıyla ilgili tavsiyelerinde de zarar gören kısımların tamamen kuruduğundan emin olmadan acele budama yapılmaması öneriliyor.

Türkiye'nin sıcak bölgelerinde bakım daha uzun süre devam eder
Akdeniz ve Ege kıyılarında sonbahar, balkon bitkileri açısından oldukça uzun bir geçiş dönemidir. Antalya, Mersin, İzmir ve Aydın gibi bölgelerde bazı bitkiler kış aylarına kadar dışarıda tutulabilir. Ancak geceleri sıcaklıkların düşmesiyle birlikte hassas türlerin konumu yeniden değerlendirilmelidir.
Marmara'da ise yağış ve nem nedeniyle aşırı sulamaya daha fazla dikkat etmek gerekir. İç Anadolu'da gece-gündüz sıcaklık farkları daha belirgin olabileceğinden hassas bitkilerin gece saatlerinde korunması önem kazanır. Doğu Anadolu'nun daha soğuk bölgelerinde ise kışa dayanıklı olmayan saksı bitkilerinin daha erken dönemde kapalı ve aydınlık alanlara alınması gerekebilir.
Sonbaharda gübrelemeyi abartmayın
Bitkilerin büyüme hızı sıcaklıkların düşmesiyle birlikte yavaşladığından yaz aylarında uygulanan yoğun gübreleme programını aynen sürdürmek doğru olmayabilir. Özellikle azot ağırlıklı gübrelerle yeni ve yumuşak sürgünlerin teşvik edilmesi, bitkinin soğuklara hazırlanmasını zorlaştırabilir.
Ekim ayında çiçekli saksı bitkileri için yapılan bakımda bazı türlere sıvı gübre uygulamasının sürdürüldüğü görülse de bunun bitkinin türüne ve gelişim dönemine göre değerlendirilmesi gerekir. Denizli İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün ekim ayı süs bitkileri takviminde de bazı çiçekli saksı bitkileri için dönemsel gübreleme uygulamalarına yer veriliyor.
Balkonun rüzgâr alan bölümünü değiştirin
Sonbaharda yalnızca sıcaklık değil, rüzgâr da önemlidir. Özellikle yüksek katlardaki balkonlarda rüzgâr saksıları hızla kurutabilir ve hassas dalları kırabilir. Saksıları duvara yakın, aşırı rüzgâr almayan fakat yeterli gün ışığı gören bir noktaya taşımak faydalı olabilir.
Balkon Çiçeklerini Kışa Hazırlamak İçin Sonbaharı Doğru Değerlendirin
Sonbaharda balkon çiçeklerinin bakımında en önemli nokta, yaz dönemindeki bakım alışkanlıklarını aynen sürdürmemektir. Daha az sulama, yeterli drenaj, kontrollü gübreleme, kuruyan kısımların temizlenmesi ve hassas bitkilerin soğuktan korunması temel adımlardır.
Türkiye'nin farklı iklimleri nedeniyle tek bir bakım takvimi yerine bulunduğunuz bölgenin sıcaklık ve yağış koşullarını takip etmek daha doğru sonuç verir. Bitkinin türünü de dikkate alarak yapılacak küçük değişiklikler, yaz boyunca büyüttüğünüz balkon çiçeklerinin kışı daha sağlıklı geçirmesine yardımcı olabilir.