Gatunki walczą o przetrwanie

Co najmniej 18 000 gatunków zwierząt na świecie jest obecnie zagrożonych wyginięciem. Na Czerwonej Liście IUCN, międzynarodowej organizacji zajmującej się ochroną przyrody, są one sklasyfikowane jako narażone, zagrożone lub krytycznie zagrożone.

Jednocześnie wieloletnie działania ochronne przynoszą wymierne rezultaty. W wielu miejscach odbudowują się populacje między innymi wilków, wielorybów, jaszczurek i papug.

Nie wszystkie gatunki mają jednak powody do optymizmu. Utrata siedlisk oraz presja wynikająca z działalności człowieka sprawiają, że wiele zwierząt nadal walczy o przetrwanie.

Z okazji Dnia Gatunków Zagrożonych, obchodzonego 15 maja, warto przyjrzeć się kilku historiom opisanym niedawno przez Mongabay.

Wilki wracają do Kalifornii

Wilki szare (<i>Canis lupus</i>) zaczęły ponownie zasiedlać Kalifornię w 2015 roku, po kilku dekadach lokalnego wyginięcia.

Dzięki konsekwentnym działaniom na rzecz przywracania tego gatunku na wolności w stanie żyje obecnie szacunkowo od 50 do 70 wilków, należących do co najmniej 10 odrębnych watah.

Według sondażu przeprowadzonego w 2013 roku ponad dwie trzecie mieszkańców Kalifornii popierało ponowne wprowadzenie wilków na wolność. Z czasem część opinii na ten temat uległa jednak zmianie.

W latach 2015–2024 wilki zabiły co najmniej 142 sztuki bydła. To około 0,002% z liczącego niemal 7 milionów zwierząt stada bydła w Kalifornii.

Sytuacja doprowadziła do tego, że jeden z hrabstw zdecydował się na odstrzał czterech wilków z watahy, która zaczęła polegać na zwierzętach gospodarskich jako źródle pożywienia.

Niektórzy hodowcy próbują jednak innych rozwiązań.

Jak informowała Spoorthy Raman z Mongabay, część ranczerów stosuje nieśmiercionośne metody odstraszania wilków. Wykorzystują między innymi pasy materiału zawieszone na ogrodzeniach, drony emitujące głośną muzykę oraz ogrodzenia elektryczne.

Lamparty w Afryce Zachodniej zagrożone

Populacja lampartów w Afryce Zachodniej zmniejszyła się o 50% w ciągu ostatnich dwóch dekad. Według najnowszej oceny IUCN w regionie pozostało około 350 dorosłych osobników.

9 października zachodnioafrykańską populację lamparta (<i>Panthera pardus</i>) przeklasyfikowano z kategorii narażonej na wyginięcie do kategorii zagrożonej.

Lamparty z Afryki Zachodniej są genetycznie odizolowane od populacji żyjących w Afryce Środkowej. Między tymi grupami dochodzi do niewielkiej liczby krzyżowań.

Zwierzęta przetrwały głównie w rozdrobnionych obszarach chronionych znajdujących się w 11 krajach Afryki Zachodniej.

„W Afryce lampart nie radzi sobie najgorzej, ale w Afryce Zachodniej sytuacja wygląda zupełnie inaczej” – powiedział Elodie Toto Robin Horion, technik terenowy związany z amerykańską organizacją pozarządową Panthera.

Płaszczki potrzebują większej ochrony

Płaszczki stoją w obliczu kryzysu związanego z ryzykiem wyginięcia, który zdaniem naukowców nie przyciąga wystarczającej uwagi.

Nowe szacunki, pochodzące z badań, które nie zostały jeszcze poddane recenzji naukowej, wskazują, że każdego roku zabijanych jest około 191 milionów płaszczek. To mniej więcej dwa razy więcej niż liczba rekinów ginących w tym samym czasie.

Około 36% wszystkich gatunków płaszczek jest zagrożonych wyginięciem. W przypadku gatunków zamieszkujących rafy koralowe odsetek ten sięga aż 69%.

Problemem jest między innymi presja połowowa.

Chris Mull, ekolog morski z Dalhousie University w Kanadzie, zwrócił uwagę, że ludzie często nie interesują się płaszczkami tak bardzo jak dużymi, bardziej charakterystycznymi zwierzętami.

Jednocześnie wśród płaszczek występuje ogromna różnorodność gatunków, a wiele przybrzeżnych populacji jest narażonych zarówno na intensywne połowy, jak i wysokie ryzyko wyginięcia.

Każdy sukces ma znaczenie

Historie wilków, lampartów i płaszczek pokazują, jak różna może być sytuacja poszczególnych gatunków. W przypadku części zwierząt wieloletnia ochrona przyrody przynosi wyraźne efekty i pozwala odbudowywać populacje.

Jednocześnie utrata siedlisk, polowania, połowy oraz inne formy presji wywieranej przez człowieka nadal zagrażają tysiącom gatunków.

Dzień Gatunków Zagrożonych jest więc nie tylko okazją do zwrócenia uwagi na sukcesy ochrony przyrody, ale także przypomnieniem, jak wiele zwierząt wciąż potrzebuje skutecznej ochrony.