Ο Δαρβίνος είχε δίκιο

Ο Κάρολος Δαρβίνος γοητευόταν από τα φυτά που συμπεριφέρονταν με απροσδόκητα ζωώδεις τρόπους.

Το 1875, πρότεινε ότι ορισμένα μέλη του γένους Saxifraga μπορεί να είναι σαρκοφάγα επειδή οι κολλώδεις τρίχες τους φαινόταν ικανές να παγιδεύουν έντομα. Τα πειράματά του, ωστόσο, δεν παρήγαγαν ποτέ αρκετά στοιχεία για να αποδείξουν την ιδέα.

Τώρα, περισσότερο από έναν αιώνα αργότερα, οι ερευνητές επιβεβαίωσαν ότι τουλάχιστον ένα είδος πράγματι συλλαμβάνει, χωνεύει και απορροφά θρεπτικά συστατικά από τα έντομα.Η ανακάλυψη είναι εντυπωσιακή όχι μόνο επειδή υποστηρίζει την παλιά υπόθεση του Δαρβίνου, αλλά επειδή υποδηλώνει ότι η σαρκοφαγία των φυτών μπορεί να είναι πιο διαδεδομένη από ό,τι πίστευαν κάποτε οι επιστήμονες.

Ένα ορεινό φυτό με κολλώδεις παγίδες

Το είδος στο επίκεντρο της μελέτης είναι το Saxifraga candelabrum, το οποίο αναπτύσσεται σε μεγάλα υψόμετρα στα βουνά Hengduan της Κίνας. Βρέθηκαν ώριμα φυτά με κατά μέσο όρο 71 έντομα παγιδευμένα στις κολλώδεις τρίχες που κάλυπταν τα ανθοφόρα κλαδιά τους. Τα νεότερα φυτά, τα οποία είχαν λιγότερα κλαδιά, έπιασαν πολύ λίγα έντομα ή καθόλου. Αυτό το μοτίβο υποδήλωνε ότι οι κολλώδεις αδενικές τρίχες έκαναν περισσότερα από το να προστατεύουν απλώς το φυτό. Οι ερευνητές στη συνέχεια εξέτασαν αν το φυτό προσέλκυε ενεργά έντομα. Ορισμένα ανθοφόρα φυτά ήταν κλεισμένα σε γυαλί, το οποίο εμπόδιζε τις οσμές, ενώ άλλα ήταν καλυμμένα με πλέγμα, περιορίζοντας τα οπτικά σήματα. Τα πειράματα έδειξαν ότι η μυρωδιά έπαιζε σημαντικό ρόλο στην προσέλκυση θηραμάτων.

Δεν Παγιδεύει τα Πάντα

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα ήταν ότι το φυτό φαινόταν να αποφεύγει να πιάνει τους πιο χρήσιμους επισκέπτες του. Τα μεγάλα έντομα που ήταν ικανά να επικονιάσουν τα λουλούδια σπάνια παγιδεύονταν, ενώ τα μικρότερα έντομα πιάνονταν πολύ πιο συχνά. Ο συν-συγγραφέας της μελέτης, Hang Sun, εξήγησε έμμεσα ότι το φυτό φαίνεται να στοχεύει μικρά θηράματα, ενώ σε μεγάλο βαθμό σώζει τους μεγαλύτερους επικονιαστές. Αυτή η ισορροπία είναι σημαντική: ένα σαρκοφάγο φυτό χρειάζεται ακόμα επικονίαση, επομένως η παγίδευση κάθε εντόμου θα δημιουργούσε ένα προφανές βιολογικό μειονέκτημα.

Οι επιστήμονες δοκίμασαν την πέψη

Η σύλληψη ενός εντόμου δεν αρκεί για να ταξινομήσει ένα φυτό ως σαρκοφάγο. Ένα πραγματικό σαρκοφάγο φυτό πρέπει επίσης να χωνέψει το ζώο και να απορροφήσει θρεπτικά συστατικά από αυτό. Η χημική ανάλυση διαπίστωσε ότι το S. candelabrum παράγει φωσφατάση, ένα ένζυμο που χρησιμοποιείται επίσης από άλλα σαρκοφάγα φυτά για να διασπάσει τη λεία. Οι ερευνητές στη συνέχεια τάισαν τις φρουτόμυγες με ένα ειδικό ισότοπο αζώτου πριν επιτρέψουν στα φυτά να τις παγιδεύσουν. Στη συνέχεια, τα επίπεδα αζώτου αυξήθηκαν μέσα στο S. candelabrum. Η ίδια αύξηση δεν συνέβη σε ένα φυτό ελέγχου.

Η γενετική πρόσθεσε ένα ακόμη στοιχείο

Η ομάδα εξέτασε επίσης τα γονίδια του φυτού. Η ανάλυσή τους έδειξε ομοιότητες με γονίδια που βρίσκονται σε άλλα γνωστά σαρκοφάγα φυτά. Ο Sun σημείωσε ότι αυτά τα γονιδιωματικά στοιχεία ενίσχυσαν ανεξάρτητα την υπόθεση ότι το S. candelabrum πρέπει να θεωρείται πραγματικά σαρκοφάγο.

Η ιδέα του Δαρβίνου μπορεί να προχωρήσει περισσότερο

Ο βοτανολόγος Doug Soltis, ένας από τους συν-συγγραφείς της μελέτης, χαρακτήρισε την επιβεβαίωση της πρόβλεψης του Δαρβίνου ως ιδιαίτερα σημαντική. Υποστήριξε επίσης ότι άλλα είδη εντός της ίδιας οικογένειας φυτών μπορεί τελικά να αποδειχθούν σαρκοφάγα επειδή πολλά διαθέτουν παρόμοιες κολλώδεις τρίχες.

Αυτή η ιδέα παραμένει μια υπόθεση και θα απαιτήσει περαιτέρω δοκιμές. Βοτανολόγοι εκτός της μελέτης έχουν επίσης τονίσει ότι ανακαλύψεις όπως αυτή δείχνουν πόσα παραμένουν άγνωστα για τα φαινομενικά οικεία φυτά.