Timsahlar Eve Dönmedi

Esaret altında yetiştirilen tuzlu su timsahlarının doğaya bırakıldıktan sonra eski yaşam alanlarına dönmemesi, koruma çalışmaları için umut verdi.

Timsahların güçlü yön bulma içgüdüsü

Hayvanlar aleminde yaşadıkları yere geri dönmek, birçok tür için hayatta kalma ve üreme açısından önemli bir davranıştır.

Bazı hayvanlar yiyecek aradıktan sonra yuvalarına kısa sürede dönerken, bazıları haftalar veya aylar boyunca uzun mesafeler kat ederek eski bölgelerine ulaşıyor.

Timsahlar da güçlü yön bulma yetenekleriyle biliniyor. Murdoch Üniversitesi'nden davranış ekolojisti ve doçent Ru Somaweera'ya göre timsahlar, yakalandıkları bölgelere geri dönme konusunda oldukça başarılıdır. Bu durum, doğaya yeniden kazandırma programlarının başarısını zorlaştırabiliyor. Ancak uzun süre esaret altında yaşamış timsahların doğaya bırakıldıklarında nasıl davrandığı şimdiye kadar tam olarak bilinmiyordu.

Bangladeş'te beş timsah takip edildi

Araştırma, Bangladeş'teki Sundarbans mangrov ormanlarında gerçekleştirildi. Bölge, ülkede tuzlu su timsahlarının kalan önemli yaşam alanlarından biridir. Timsah derisine yönelik yoğun ticari avcılık, 1970'lere kadar Bangladeş'teki türün sayısını ciddi şekilde azalttı. Tuzlu su timsahları 1973'ten bu yana yasal olarak koruma altında olsa da popülasyonda ölçülebilir bir toparlanma görülmedi.

Ülkede bilinen timsahların çoğu bugün Sundarbans'ta bulunuyor. Ancak bölgedeki popülasyon da oldukça küçük. Son araştırmaya göre yalnızca yaklaşık 140 yetişkin birey bulunuyor.

Araştırmacılar, doğaya bırakıldıktan sonra hareketlerini izlemek için beş yetişkin tuzlu su timsahına uydu takip cihazları taktı.

Grup, 8 ila 22 yıl arasında esaret altında yaşamış üç dişi timsah, yakalanıp aynı bölgeye bırakılan bir yabani timsah ve yakalandığı yerden uzak bir bölgeye taşınan başka bir yabani timsahtan oluştu.

Esaret altında yetişenler geri dönmedi

Araştırmanın en umut verici sonucu, esaret altında yetiştirilen üç timsahtan geldi. Hiçbiri daha önce yaşadığı üretim merkezine veya yetiştirme tesisine dönmeye çalışmadı. Bunun yerine timsahlar küçük ve belirgin yaşam alanlarına yerleşti. Hareket biçimleri, araştırmada takip edilen yerel yabani timsahla da büyük ölçüde benzerlik gösterdi.

Araştırmacılar bu durumun, esaret altında yetiştirilen timsahların yeni çevrelerine başarılı biçimde uyum sağlayabileceğine işaret ettiğini belirtiyor.

Yabani timsahın davranışı farklıydı

Sonuçlar, başka bir bölgeye taşınan Jongra adlı yabani timsahta ise oldukça farklıydı. Jongra, yakalandığı bölgeden yaklaşık 132 kilometre uzağa bırakıldı. Araştırma süresince eski yaşam alanına ulaşamadı ancak hareketleri açıkça o yönde ilerledi. Diğer timsahlardan çok daha fazla mesafe kat eden Jongra, geniş bir alanı dolaştı ve tek bir günde 30 kilometreden fazla yol aldığı zamanlar oldu. Araştırmacılara göre bu hareketler, timsahların eski yaşam alanlarına dönmeye çalıştığını gösteren tipik yön bulma davranışlarıyla örtüşüyor.

Koruma çalışmaları için yeni seçenek

Esaret altında yetiştirilen timsahlarla taşınan yabani timsah arasındaki fark, koruma programları açısından önem taşıyor. Geleneksel yeniden doğaya kazandırma çalışmalarında genellikle yavru timsahlar kullanılıyor. Ancak yavruların hayatta kalma oranlarının oldukça düşük olması ve üreme çağına ulaşmalarının uzun sürmesi, alternatif yöntemlere olan ihtiyacı artırıyor.

Araştırmacılar, ergenlik dönemindeki ve yetişkin esaret kökenli timsahların doğaya bırakılmasının yabani popülasyonları güçlendirmek için uygulanabilir bir yöntem olabileceğini belirtiyor.

Buna karşılık yabani timsahların başka bölgelere taşınmasında, eski yaşam alanlarına dönme eğilimlerinin dikkate alınması gerekiyor.

Timsahların geleceği için umut

Araştırma, esaret altında yetiştirilen yetişkin timsahların doğaya bırakıldıklarında eski yaşam alanlarına dönmek yerine yeni bölgelerine uyum sağlayabildiğini ortaya koydu.

Bu bulgu, sayıları azalan tuzlu su timsahlarının korunması ve yeniden çoğaltılması için yeni bir yöntem geliştirilmesine katkı sağlayabilir.

“What is home? Post-release movements of captive-reared and translocated mature saltwater crocodiles in Bangladesh” başlıklı çalışma Wildlife Research dergisinde yayımlandı. Araştırma, Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit tarafından finanse edildi ve IUCN Bangladesh ile Bangladesh Forest Department tarafından yürütüldü.