Zwierzęta
Ary potrafią zaskoczyć
Ary potrafią zaskoczyć nie tylko niezwykłymi kolorami i inteligencją. Te towarzyskie papugi tworzą silne więzi z partnerami, a jednocześnie mają wyjątkową zdolność uczenia się i naśladowania dźwięków z otoczenia.
Mogą zapamiętywać ludzkie słowa, odgłosy urządzeń, a nawet wyrażenia, których ich właściciele woleliby więcej nie słyszeć. Jak dokładnie działa ta niezwykła zdolność i co sprawia, że niektóre ary pozostają ze swoim partnerem przez całe życie?
Silne więzi na całe życie
Ary słyną nie tylko z efektownego wyglądu i niezwykłej inteligencji. Te wyjątkowe papugi potrafią tworzyć bardzo silne więzi z partnerami, a u kilku gatunków pary pozostają razem przez wiele lat, szczególnie w okresie lęgowym i podczas wychowywania młodych. Jednocześnie ich imponujące zdolności wokalne sprawiają, że mogą naśladować dźwięki dochodzące z otoczenia, w tym ludzką mowę.
Wystarczy odpowiednio dużo kontaktu z ludźmi, aby niektóre ary zaczęły powtarzać zasłyszane słowa i całe zwroty. Czasem mogą nauczyć się również wyrażeń, których właściciele zdecydowanie nie chcieliby słyszeć z ptasiego dzioba.

Niektóre pary pozostają razem
U kilku gatunków ar udokumentowano długotrwałe, monogamiczne związki. Ary niebiesko-żółte tworzą pary, które łączą się na całe życie. Podobne zachowanie obserwuje się u ar zielonoskrzydłych, które utrzymują trwałą więź z partnerem i często pozostają razem także poza większymi skupiskami tych ptaków.
Ary szkarłatne również tworzą monogamiczne pary na całe życie. Choć nocują w grupach i mają kontakt z innymi przedstawicielami swojego gatunku, osobniki tworzące parę spędzają ze sobą znaczną część czasu. Więź między partnerami obejmuje zarówno kontakt fizyczny, jak i zachowania społeczne.
Dobrym przykładem jest wzajemne czyszczenie piór, które u ar szkarłatnych stanowi jedną z form komunikacji dotykowej. Bliskość partnera wpisuje się w szerszy repertuar zachowań społecznych tych ptaków, obejmujący także komunikację głosową i wspólne aktywności.
Ary uczą się dźwięków
Ary nie korzystają wyłącznie z jednego, niezmiennego zestawu odgłosów. Ich komunikacja obejmuje różne dźwięki, a u części gatunków występuje zdolność uczenia się głosu i naśladowania zasłyszanych odgłosów.
Niektóre gatunki mogą przez całe życie rozwijać bardzo bogaty repertuar wokalny. Zarówno samce, jak i samice wydają dźwięki oraz uczą się wokalizacji w podobny sposób.
Odzywanie się może pełnić funkcje społeczne, ale dźwięki bywają również wykorzystywane podczas obrony miejsc lęgowych. Papugi należą do grup ptaków zdolnych do uczenia się wokalnego. Oznacza to, że mogą przyswajać nowe dźwięki po ich usłyszeniu, zamiast polegać wyłącznie na odgłosach obecnych w ich repertuarze od urodzenia.
Skąd u papug przekleństwa?
Zdolność naśladowania ludzkiej mowy wyjaśnia, dlaczego papuga może zacząć powtarzać słowa wypowiadane przez osoby znajdujące się w jej otoczeniu. Takie zachowanie obserwowano u papug trzymanych w niewoli, w tym u ptaków, które wielokrotnie powtarzały wulgarne słowa.
Jeden z brytyjskich parków przyrodniczych informował o grupie papug, które nauczyły się obraźliwych wyrażeń, dokładnie kopiując ludzkie głosy.
Pracownicy zauważyli również, że część ptaków potrafiła naśladować różne głosy i sposoby mówienia, odtwarzając dźwięki zasłyszane wcześniej.
Ta sama zdolność uczenia się może prowadzić do znacznie bardziej niewinnych zachowań. Papugi potrafią kopiować także odgłosy urządzeń domowych oraz inne dźwięki występujące regularnie w ich otoczeniu.
Nie oznacza to jednak, że każda ara nauczy się ludzkiej mowy, a tym bardziej przekleństw. Poszczególne ptaki różnią się pod względem tego, jakie dźwięki przyciągają ich uwagę i które następnie naśladują. Co więcej, dowody dotyczące powtarzania wulgaryzmów są znacznie szersze w odniesieniu do papug jako całej grupy niż konkretnie do ar.

Co powinni wiedzieć właściciele?
Ara żyjąca wśród ludzi ma wiele okazji do słuchania i zapamiętywania powtarzających się dźwięków. Często wypowiadane i wyraźnie artykułowane słowa mogą z czasem trafić do repertuaru wokalnego ptaka.
Domowe otoczenie może więc wpływać na to, co ara będzie później powtarzać. Osoby, które nie chcą, aby ich ptak nauczył się obraźliwych słów, powinny zwracać uwagę na język używany w jego obecności.
Zmiana dźwięków, z którymi ptak ma regularny kontakt, może również zmienić to, co ma możliwość naśladować. Zdolność wokalna ar jest jednak czymś innym niż jej więź z partnerem.
Długotrwałe, monogamiczne związki są udokumentowane u kilku gatunków, natomiast naśladowanie dźwięków jest umiejętnością wynikającą z uczenia się.
Ary mogą więc jednocześnie tworzyć trwałe relacje z partnerami i przyswajać dźwięki z otaczającego je świata.
Dla osób żyjących z tymi niezwykłymi ptakami wniosek jest prosty: warto zwracać uwagę zarówno na ich relacje społeczne, jak i na słowa oraz dźwięki, które słyszą każdego dnia, ponieważ oba te elementy mogą wpływać na ich zachowanie.