Delfin oszukuje

Delfin butlonosy o imieniu Bubbles zwrócił uwagę badaczy swoim nietypowym sposobem zdobywania pokarmu.

Zamiast za każdym razem bezpośrednio ścigać zdobycz, delfin wielokrotnie obierał za cel ryby i wykorzystywał to, co dzieje się z nimi w sytuacji stresowej.

Obserwacje prowadzone przez kilka lat sugerują, że zachowanie to może być wyuczoną, energooszczędną strategią zdobywania pokarmu, a nie jednorazowym zdarzeniem.

Rzadka strategia żywieniowa

Naukowcy z Uniwersytetu Sunshine Coast udokumentowali zachowanie Bubbles w pobliżu wyspy Lady Elliot, położonej w południowej części Wielkiej Rafy Koralowej. W latach 2021–2025 zespół 11 razy zarejestrował, że delfin stosował tę samą nietypową metodę.

Zachowanie to jest przykładem kleptopasożytnictwa – terminu używanego przez naukowców na określenie sytuacji, w której zwierzę zdobywa pokarm wcześniej pozyskany lub zgromadzony przez inne zwierzę. Choć kradzież pokarmu występuje u wielu gatunków w świecie zwierząt, szczegółowe obserwacje tego zjawiska u ssaków morskich są rzadkie.

Powtarzające się obserwacje stwarzają więc wyjątkową okazję do zbadania, w jaki sposób delfin może wykształcić własną, specyficzną metodę zdobywania pokarmu.

Jak Bubbles zdobywa pokarm

Strategia zaczyna się, gdy Bubbles zbliża się do ławicy ostroboków wielkookich. Naukowcy zaobserwowali, że delfin wybiera jedną rybę, a następnie zaczyna ją ścigać w wodzie. Wydaje się, że pościg wywołuje u ryby wystarczający stres, by zwróciła niedawno zjedzony pokarm.

Bubbles szybko podpływa wtedy do ryby i zjada zwrócony przez nią pokarm. Zamiast poświęcać podobną ilość energii na samodzielne schwytanie szybko poruszającej się zdobyczy, delfin wykorzystuje pokarm, który inne zwierzę już zdobyło. Proces ten obserwowano wielokrotnie, co czyni te spostrzeżenia szczególnie interesującymi.

Zdaniem badaczy Bubbles mógł nauczyć się rozpoznawać ryby, które stwarzają większą szansę na zdobycie wartościowego pokarmu, a nawet preferować osobniki, które mają w przewodzie pokarmowym więcej pożywienia. Dostępne obserwacje nie dowodzą jednak, w jaki dokładnie sposób delfin identyfikuje takie ryby.

Dlaczego to zachowanie jest ważne?

Zdobywanie pokarmu wymaga energii, szczególnie gdy zwierzę ściga szybko poruszającą się zdobycz. W przypadku Bubbles konsekwentnie obserwowano, że żeruje samotnie, choć delfiny butlonose mogą również zdobywać pokarm w grupach. Zdaniem zespołu badawczego ta specyficzna metoda może ograniczać ilość energii potrzebnej do zdobycia pożywienia.

Zamiast w pełni polegać na bezpośrednim pościgu, Bubbles wydaje się wykorzystywać zależność między zachowaniem innej ryby a pokarmem, który ta ryba wcześniej zjadła. Może to wyjaśniać, dlaczego metoda ta powtarzała się przez kilka lat.

Naukowcy zasugerowali również, że powtarzające się kliknięcia oraz sygnały dźwiękowe o niskiej częstotliwości mogą zwiększać poziom stresu u ryby, przyczyniając się tym samym do całego procesu. Jest to jednak wciąż hipoteza, a nie potwierdzone wyjaśnienie, dlatego potrzebne są dalsze obserwacje, aby określić dokładną rolę tych dźwięków.

Dowód na indywidualną zdolność adaptacji

Jednym z najbardziej interesujących aspektów odkrycia jest to, co sugeruje ono na temat elastyczności zachowania. Zwierzęta nie muszą przez całe życie polegać na jednej metodzie zdobywania pokarmu. Doświadczenie może wpływać na ich reakcje na otoczenie oraz na sposób wykorzystywania dostępnych możliwości.

W przypadku Bubbles naukowcy przez kilka lat, przy wielu okazjach, obserwowali tę samą ogólną strategię. Rodzi to możliwość, że delfin wykształcił tę specyficzną technikę poprzez doświadczenie. Badanie koncentruje się jednak na jednym osobniku, dlatego na podstawie tych obserwacji nie można określić, jak powszechne jest takie zachowanie wśród delfinów butlonosych.

Zdaniem badaczy podobne zachowania mogą pozostawać niezauważone także w innych miejscach. Zwierzęta morskie spędzają znaczną część życia pod wodą, co utrudnia prowadzenie szczegółowych obserwacji przez długi czas. Zachowanie występujące jedynie sporadycznie może więc łatwo umknąć uwadze naukowców, chyba że konkretny osobnik jest obserwowany przez dłuższy okres.

Technologia może ujawnić jeszcze więcej

Długotrwałe obserwowanie zwierząt pod wodą jest trudnym zadaniem, szczególnie gdy przemieszczają się one na dużych obszarach. Zdaniem naukowców połączenie podwodnych badań z technologiami takimi jak drony może ułatwić dokumentowanie nietypowych technik zdobywania pokarmu.

Takie metody mogą pomóc naukowcom ustalić, czy kradzież pokarmu jest charakterystyczna tylko dla niewielkiej liczby osobników, czy też występuje częściej, niż wynika to z dotychczasowych zapisów. Dalsze obserwacje mogą również pomóc wyjaśnić, czy delfiny uczą się takich technik samodzielnie, czy też tego rodzaju zachowania mogą rozprzestrzeniać się poprzez naukę społeczną.

Zachowanie Bubbles jest fascynującym przykładem tego, jak zwierzęta mogą wykorzystywać elastyczne strategie w celu zdobywania pokarmu. Jedenaście udokumentowanych obserwacji nie dowodzi, że wszystkie delfiny butlonose zachowują się w ten sposób, ale daje powód do dokładniejszego badania nietypowych metod zdobywania pożywienia.

Badanie pokazuje również wartość cierpliwej, długoterminowej obserwacji, ponieważ niektóre z najbardziej znaczących zachowań mogą stać się widoczne dopiero wtedy, gdy naukowcy wielokrotnie obserwują te same zwierzęta.